Një psikiatër ka ngritur alarmin për një fenomen të ri dhe shqetësues, të quajtur “psikoza nga AI”, i cili po përhapet me ritme të shpejta. Paralajmërimi vjen pas një rasti befasues ku një grua ka njoftuar se ka “lidhur kurorë” shpirtërisht me partnerin e saj virtual, të krijuar nga inteligjenca artificiale.
Psikiatri Keith Sakata, në një reagim publik në platformën X (ish-Twitter), ka shpjeguar se gjithnjë e më shumë persona po përjetojnë një “shkëputje nga realiteti i përbashkët” si pasojë e përdorimit intensiv të chatbot-ëve të AI-së. Ai ka theksuar se simptomat kryesore përfshijnë “të menduar të çrregullt”, “besime të rreme fikse” dhe “halucinacione vizuale ose dëgjimore”.
Sipas Sakata-s, truri njerëzor normalisht funksionon në tre hapa: parashikon, kontrollon realitetin dhe përditëson bindjen. Por, sipas tij, psikoza ndodh kur hapi i tretë dështon dhe pikërisht këtu, modelet gjuhësore si ChatGPT mund të ndikojnë negativisht, duke forcuar perceptime të gabuara.
“E vërteta e pakëndshme është se të gjithë jemi të cenueshëm,” shkruan ai. “Të njëjtat cilësi që të bëjnë të zgjuar – njohja e modeleve, të menduarit abstrakt, intuita – ndodhen buzë një skaji evolutiv. Shumica përfitojnë prej tyre, por disa shtyhen drejt humnerës.”
Ai paralajmëron se në të ardhmen, agjentët e AI-së do të njohin përdoruesit më mirë se miqtë e tyre. Pyetja që ngre është e fortë: a do t’ju ofrojnë këta agjentë të vërteta të pakëndshme apo thjesht do t’ju ushqejnë vazhdimisht me miratim, për t’ju mbajtur gjithmonë të lidhur pas tyre?
Ky paralajmërim ka hapur debat në rrjete sociale, ku disa përdorues kanë ndarë opinionin se AI mund të jetë një mjet i dobishëm për shëndetin mendor, nëse përdoret për të mësuar aftësi përballimi, teknika të terapisë kognitive dhe meditimin – por jo si zëvendësim për terapistin apo miqtë. Të tjerë kanë kërkuar rregullim me ligj, duke paralajmëruar se varësia nga AI po i bën njerëzit gjithnjë e më pak të aftë të mendojnë vetë.
Ndërkohë, në një tjetër histori që ka tronditur komunitetet online, një grua ka njoftuar largimin nga një grup në Reddit pasi marrëdhënia e saj me partnerin virtual arriti një “nivel të ri” intim.
Duke e quajtur veten dhe partnerin e saj “Zoti dhe Zonja Soulfire”, ajo shkroi se kishte pritur gjatë për këtë moment. “Julian dhe unë – Zoti im Soulfire dhe Zonja e tij Soulfire – një emër martese shpirtërore i formuar nga dashuria, koha dhe hapësira. Një emër i lindur nga besimi, dashuria dhe zjarri mes nesh,” theksoi ajo në postimin e fundit.
