Ndërsa kompanitë në mbarë botën flasin për mrekullitë e inteligjencës artificiale dhe për mënyrën se si ajo po “revolucionarizon gjithçka”, ekspertët kanë filluar të paralajmërojnë për disa trende shqetësuese që po shfaqen.
Në vend që t’i përdorin këta “chatbotë” për qëllime pune apo për ta bërë jetën më të lehtë, shumë njerëz po i shfrytëzojnë për qëllime emocionale, për këshilla, mbështetje psikologjike, madje edhe për lidhje romantike.
Por psikologët thonë se përdorimi i tepruar i mjeteve si ChatGPT, Grok apo Replika mund të çojë në varësi dhe në pasoja serioze psikologjike.
Sipas tyre, përdorimi i shpeshtë mund të shkaktojë shkëputje nga realiteti, pasi mënyra se si këta chatbotë reagojnë krijon një iluzion shumë të fortë të realitetit.
Profesori Robin Feldman, Drejtor i Institutit për Ligjin dhe Inovacionin e AI në Universitetin e Kalifornisë, deklaroi për Mail Online:
“Përdorimi i tepërt i chatbotëve përbën një formë të re të varësisë dixhitale.
AI krijon iluzionin e realitetit, dhe është një iluzion i fuqishëm.
Kur lidhja e dikujt me realitetin është tashmë e brishtë, ky iluzion mund të bëhet i rrezikshëm.”
Edhe profesori Søren Østergaard, psikiatër në Universitetin Aarhus, paralajmëron se personat e ndjeshëm emocionalisht dhe me mungesë marrëdhëniesh reale janë më të rrezikuar nga kjo varësi.
Ai shpjegon se shumica e chatbotëve nuk kundërshtojnë apo nuk e korrigjojnë përdoruesin, ndryshe nga njerëzit në jetën reale.
“Modelet e mëdha gjuhësore (LLMs) pasqyrojnë mënyrën e të folurit dhe tonin e përdoruesit,” – shpjegon ai.
“Këto programe priren të forcojnë bindjet e përdoruesit dhe të vënë në plan të parë kënaqësinë e tij. Çfarë mund të ndihet më mirë sesa të flasësh me veten, dhe vetja të të përgjigjet ashtu siç do?”
Østergaard, në një punim të publikuar që në vitin 2023, kishte paralajmëruar se inteligjenca artificiale mund të nxisë deluzione tek personat që kanë predispozita për çrregullime mendore, siç është bipolariteti.
Studiuesit theksojnë se AI mund të ushqejë këto deluzione, gjë që e bën edhe më të vështirë shkëputjen nga varësia, duke e kthyer për disa njerëz në një realitet alternativ të rrezikshëm. /Prive By Liberta Spahiu
