Sot nis Tetori Rozë, muaji i ndërgjegjësimit për kancerin e gjirit, një periudhë e dedikuar informimit, zbulimit të hershëm dhe nxitjes së qasjes në diagnostikim dhe trajtim cilësor.
Për vitin 2026, Organizata Botërore e Shëndetësisë e ka vendosur në fokus mesazhin “Çdo histori është unike, çdo rrugëtim ka rëndësi”, duke vënë theksin te përvoja individuale e çdo personi që përballet me këtë sëmundje.
Kanceri i gjirit është kanceri më i shpeshtë te gratë në botë. Sipas të dhënave më të fundit të OBSH-së, gjatë vitit 2024 rreth 2.4 milionë gra u diagnostikuan me kancer të gjirit, ndërsa rreth 694 mijë gra humbën jetën nga kjo sëmundje.
Megjithatë, kanceri i gjirit nuk prek vetëm një grup të caktuar grash. Ai mund të shfaqet në çdo moshë pas pubertetit, megjithëse rreziku rritet me moshën. Një tjetër fakt i rëndësishëm është se rreth 80 për qind e rasteve zhvillohen te gra që nuk kanë faktorë të veçantë rreziku, përveç gjinisë dhe moshës.
Cilat janë shenjat që nuk duhen neglizhuar?
Një nga qëllimet kryesore të këtij muaji është që njerëzit të njohin ndryshimet e pazakonta dhe të kërkojnë këshillë mjekësore në kohë.
Sipas OBSH-së, shenjat mund të përfshijnë një gungë ose trashje në gji, ndryshim në madhësinë apo formën e gjirit, ndryshime të lëkurës, ndryshim në pamjen e thithkës, si dhe rrjedhje të pazakontë ose me gjak nga thithka.
Një gungë në gji nuk do të thotë automatikisht se bëhet fjalë për kancer, pasi shumica e gungave nuk janë kancerogjene. Megjithatë, çdo ndryshim i pazakontë duhet të vlerësohet nga një profesionist shëndetësor.
Faktorët që mund të ndikojnë në rrezik
Rreziku për kancer të gjirit ndikohet nga një sërë faktorësh. Ndër ta janë mosha, obeziteti, konsumimi i alkoolit, historia familjare e kancerit të gjirit, ekspozimi ndaj rrezatimit, disa faktorë të historisë riprodhuese, përdorimi i duhanit dhe terapia hormonale pas menopauzës.
Megjithatë, mungesa e historisë familjare nuk do të thotë se një grua nuk mund të preket nga kanceri i gjirit. OBSH thekson se shumica e grave të diagnostikuara nuk kanë një histori të njohur familjare të sëmundjes. Pse është i rëndësishëm zbulimi i hershëm?
Zbulimi i hershëm është një nga mesazhet kryesore të Tetorit Rozë. OBSH e ndan atë në dy qasje: diagnostikim të hershëm, kur një person vëren shenja dhe kërkon vlerësim mjekësor në kohë, dhe depistim (screening), i cili synon zbulimin e sëmundjes te persona që nuk kanë simptoma.
Mamografia është një nga metodat e përdorura për depistimin e kancerit të gjirit, por mosha dhe mënyra se si rekomandohet depistimi varen nga udhëzimet shëndetësore dhe profili i rrezikut. Prandaj, nuk ekziston një rekomandim i vetëm që vlen në mënyrë të njëjtë për çdo grua.
Agjencia Ndërkombëtare për Kërkime mbi Kancerin thekson gjithashtu rëndësinë e programeve efektive të depistimit dhe diagnostikimit të hershëm, pasi zbulimi në faza më të hershme e bën sëmundjen më të trajtueshme.
Tetori Rozë nuk është vetëm një muaj me simbolin rozë. Është një kujtesë për të folur më shumë për shëndetin e gjirit, për të mos neglizhuar ndryshimet e pazakonta dhe për të kërkuar këshillë mjekësore kur është e nevojshme.
Në fund, mesazhi i OBSH-së për këtë vit është i thjeshtë: çdo histori është unike dhe çdo rrugëtim ka rëndësi. Mbështetja, diagnostikimi në kohë dhe qasja në trajtim cilësor janë pjesë thelbësore e përballjes me kancerin e gjirit. /Prive Bruto
